Í vefriti menntamálaráðuneytisins er vakin athygli á því að niðurstaða um framtíðarstarfsvæntingar ungmenna hér á landi í nýrri skýrslu UNICEF um hag barna í ríku löndunum er ekki í samræmi við nýjustu kannanir sem gerðar hafa verið hér á landi. Þess ber að geta að UNICEF styðst við eldri kannanir en þær nýjustu sem hafa verið gerðar hérlendis. Íslensk rannsókn frá árinu 2003 gefur til kynna að 80% ungmenna búast við að starfa á vettvangi sem krefst fag- eða háskólamenntunar. Ber það vott um meiri metnað ungmenna en greint er frá í UNICEF skýrslunni, en sú tafla skýrslunnar byggir á tölum frá árinu 2000.

Mikilvægt er að hafa rannsóknaraðferðir í huga þegar niðurstöður eru skoðaðar en það er rétt að svara því hvers vegna UNICEF notaðist ekki við nýjustu niðurstöður. Rétt er einnig að geta þess að UNICEF á Íslandi sér ekki um upplýsingagjöf um hag barna á Íslandi til UNICEF alþjóðlega, heldur er stuðst við upplýsingar frá ríkisstjórnum og/eða sérstökum alþjóðlegum könnunum.

Bakgrunnsrannsóknir
Alþjóðlegur samanburður krefst þess að upplýsingum sé safnað með stöðluðum hætti og gefnar út af viðurkenndum alþjóðlegum aðilum. Yfirleitt koma upplýsingar frá ríkisstjórnum eða sérstökum alþjóðlegum könnunum.

Skýrsla UNICEF um hag barna í ríku löndunum var aðallega unnin upp úr Programme for International Student Assessment (PISA) frá OECD og Health Behaviour in School Age Children (HBSC) frá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni (WHO). Samkvæmt upplýsingum frá Lýðheilsustöð tók Ísland í fyrsta skipti þátt í HBSC rannsókninni í fyrra. Alþjóðlegar niðurstöður úr þeirri rannsókn og úr nýjustu rannsókn PISA er að vænta síðar á þessu ári og lágu því ekki til grundvallar í skýrslunni sem kynnt var í miðjum febrúar.

Eins og greint er frá í skýrslunni vantar nokkur mikilvæg atriði inn í skýrsluna til að geta metið heildstætt hag, líðan og velferð barna. En ekki voru til samanburðarhæfar tölur í löndunum sjálfum um þessi ákveðnu atriði, en þau eru t.a.m. húsakostur, andleg heilsa, brjóstagjöf, umönnun fyrstu ár ævinnar og vernd frá ofbeldi og misnotkun. Að mati UNICEF skipta þessi atriði miklu máli og hvetja samtökin viðkomandi aðila til að afla þessarra upplýsinga.

Hvers vegna er ekki stuðst við nýrri tölur?
Söfnun alþjóðlegra upplýsinga tekur mjög langan tíma. Safna verður saman tölfræði í löndunum sjálfum, þær verður að skoða vel og eftir að þær eru afhentar til viðkomandi alþjóðlegra stofnana eru þær prófaðar til að koma í veg fyrir misræmi í skilgreiningum og upplýsingaöflun. Því næst er það hlutverk sérfræðinga að rýna nánar í tölurnar, bera saman og lokum gefa út.

Auk þess er mikið af þeim upplýsingum sem safnað var fyrir skýrsluna náð með eigindlegum rannsóknaraðferðum, þ.e. aflað með viðtölum við börn og foreldra. Rannsóknir sem þessar eru mjög tímafrekar, bæði hvað öflun varðar og eftirvinnslu. Rannsóknir eins og HBSC og PISA eru því aðeins gerðar á 3-4 ára fresti.