Vatnsburður í Kastljósi

Nokkrir þjóðþekktir Íslendingar komu saman að Gvendarbrunnum í Heiðmörk þriðjudaginn 8. apríl og báru vatn um 800 metra leið. Tilgangur vatnsburðarins var að vekja athygli á Vatnsviku UNICEF og þeirri staðreynd að víða um heim þarf að sækja vatn um langa vegalengd. Kastljós Ríkissjónvarpsins gerði vatnsburðinum góð skil og tók viðtöl við vatnsburðarfólkið. Öll voru þau sammála um að eftir vatnsburðinn gerðu þau sér ennfrekar grein fyrir hversu heppin við Íslendingar erum að eiga okkar góða vatnsforða. Ennfremur bentu mörg þeirra á að víða um heim þyrfti fólk, aðallega konur og stúlkur, að bera vatn fleiri kílómetra á degi hverjum og misstu þannig bæði úr vinnu og skóla.

Það góða fólk sem lagði UNICEF lið í vatnsburðinum voru þau Ragnhildur Gísladóttir, Þórunn Lárusdóttir, Linda Ásgeirsdóttir, Edda Björg Eyjólfsdóttir, Egill “Gillz” Einarsson, Páll Óskar Hjálmtýsson, Snorri Helgason, Helgi Pétursson og Boris kraftlyftingakappi.

Vatnsskortur í heiminum

Hreint drykkjarvatn er munaður sem við Íslendingar tökum flestir sem sjálfsögðum hlut. Staðreyndin er hins vegar sú að á hverjum degi neyðist yfir milljarður jarðarbúa til að svala þorsta sínum með óhreinu vatni. Þúsundir barna deyja daglega af þessum orsökum og mun fleiri veikjast alvarlega. Skortur á aðgengi að hreinu vatni er næstalgengasta dánarorsök barna undir fimm ára aldri í heiminum í dag.

Skortur á aðgengi að drykkjarvatni hefur ýmsar aðrar afleiðingar í för með sér. Börn, og þá sérstaklega stúlkur, fara á mis við menntun vegna þess að þær neyðast til að eyða stórum hluta dagsins í að ferðast langar vegalengdir og sækja vatn. Veikindi draga úr afköstum fátækra bænda og verkamanna sem skaðar efnahag þjóða. Staðreyndin er sú að þróun er ómöguleg án aðgangs að hreinu vatni.

Hlutfallslega er skorturinn mestur í Afríku sunnan Sahara-eyðimerkurinnar, þar sem allt að 58% íbúa hafa ekki aðgang að hreinu drykkjarvatni, og í Kyrrahafinu, þar sem hlutfallið er 52%. Mesti fjöldinn sem líður skort á hreinu drykkjarvatni býr þó í Asíu.

Þó vandamálið sé stórt hefur mikilvægur árangur náðst á undanförnum árum. Þannig var hlutfall jarðarbúa sem hefur aðgang að hreinu drykkjarvatni 78% árið 1990 en var orðið 83% árið 2004. Á árunum 1990 til 2004 fengu yfir 1,2 milljarðar manna aðgang að hreinu vatni þökk sé UNICEF.

Vatnsverkefni UNICEF

UNICEF vinnur að því að veita aðgang að hreinu drykkjarvatni í yfir 90 löndum. Markmið UNICEF er að draga úr fjölda fólks sem er án slíks aðgangs um 50% fyrir árið 2015. Samtökin standa fyrir fjölþættum aðgerðum og vinna með mörgum samstarfsaðilum, allt frá fjölskyldum til stjórnvalda og öðrum samtökum sem vinna að hag barna.

Aðgangur að hreinu vatni getur skipt sköpum við neyðaraðstæður. UNICEF fer fremst í flokki hjálparsamtaka við að hjálpa samfélögum og þjóðum sem standa frammi fyrir menguðum vatnsbólum og tilheyrandi sjúkdómum.

UNICEF vinnur einnig að því að gera skólaumhverfi heilbrigðara og barnvænna með því að grafa brunna við skóla. Hraust börn eru betri námsmenn auk þess sem stúlkur sem eyða minni tíma í að sækja vatn hafa meiri tíma fyrir skólann.

Tölfræðilegar staðreyndir um vatnsskort í heiminum

1,1 milljarður – Fjöldi jarðarbúa sem hefur ekki aðgang að hreinu drykkjarvatni.
4.000 – Fjöldi barna undir fimm ára aldri sem deyr daglega vegna niðurgangssjúkdóma sem rekja má til óhreins vatns.
44%– Hlutfall afrískra kvenna á landsbyggðinni sem eyðir 30 mínútum eða meira til að ná í eina fötu af vatni fyrir fjölskyldur sínar.
400 milljónir – Fjöldi skólabarna með skerta námsgetu vegna ormasýkingar.
Hundruðir milljóna – Fjöldi jarðarbúa sem hafa einungis aðgang að vatnsuppsprettu sem er spillt af hættulegum örverum eða efnum.