Þú ert hér:
Konur og stúlkur eru sérstaklega berskjaldaðar fyrir smiti. Tíðni HIV smita meðal stúlkna er meiri en meðal drengja. Í sunnanverðri Afríku smitast tvær stúlkur á hvern dreng á sama aldri, á aldrinum 15-24 ára. Á verstu svæðunum smitast 5-6 stúlkur á hvern dreng, meðal unglinga á aldrinum 15-19 ára. Á Jamaíka eru hlutföllin þrjár stúlkur smitaðar á móti einum strák. Stúlkur smitast líka fyrr. Rannsóknir hafa sýnt að í austur- og suðurhluta Afríku eru 17 til 22% af stúlkum á aldrinum 15 til 19 ára nú þegar smitaðar af alnæmi, miðað við 3 til 7% af drengjum á sama aldri. Þessar tölur benda til þess að ungar konur eru að hafa samræði við eldri menn, en það er líka sjáanlegt annars staðar í heiminum.
Sumar menningarvenjur auka líkur á HIV-smiti. Afskræming á kynfærum kvenna, sem hefur áhrif á óteljandi margar stúlkur ár hvert, getur breytt út sjúkdóminn með notkun óhreinna áhalda. Í sumum hlutum Afríku ríkir hættuleg hjátrú um að menn geti læknast af alnæmi með því að hafa samneyti við hreinar meyjar. Í menningarfélögum þar sem það er lífsspursmál fyrir ungar stúlkur að þær séu hreinar meyjar þegar þær giftast, taka sumar þeirra því þátt í óvörðu kynlífi.
Í mörgum þjóðfélögum er ætlast til þess að stúlkur séu fáfróðar um kynlíf. Rannsóknir hafa sýnt að færri stúlkur en drengir á aldrinum 15 til 19 ára hafa grundvallarvitneskju um alnæmi. Helmingur stúlkna sem tóku þátt í könnun í Afríku sunnan Sahara, vissu til dæmis ekki að heilbrigt útlítandi manneskja gæti verið sýkt af alnæmi. Slík tiltrú getur dregið úr því að stúlkur notfæri sér heilsugæsluþjónustu, og gerir þær þannig enn varnarlausari.
Tilkynningar um nauðganir og kynferðislegt ofbeldi hafa aukist í mörgum löndum en slíkir glæpir halda þó áfram að vera mestmegnis ótilkynntir. Sannanir gefa til kynna að stór hluti nýrra tilfella af alnæmissmitum er vegna ofbeldis heima fyrir, í skólum, á vinnustað og á öðrum almenningsstöðum. Þvingað eða valdbeitt kynlíf gerir konur varnarlausari fyrir smiti og því yngri sem stúlkan er því líklegra er að hún smitist. Rannsókn á níu löndum í Karabíska hafinu sýndi að nærri því helmingur unglingsstúlkna sem höfðu stundað kynlíf tilkynntu að þeirra fyrsta reynsla hefði verið tilneydd.
Almennt eru konur líklegri til að vera fátækar og hafa minni menntun, minna aðgengi að landi, lánum, fjármagni eða almenningsþjónustu. Í nokkrum löndum er réttur konu til að skilja, eiga eignir eða erfa ekki viðurkenndur og í öðrum löndum er þeim rétti ekki framfylgt. Þetta eru atriði sem koma konum og stúlkum í aðstæður þar sem þær eru án sjáanlegra úrræða til að skapa sér fjárhagslegt sjálfstæði þegar best lætur og þegar verst lætur í aðstæður efnahagslegrar örvæntingar. Mikil fátækt, auk takmarkaðar menntunar og úrræða til breytinga, eykur líkurnar margfalt á því að konur og stúlkur neyðast til að selja sig. Í samfélögum sem eyðni hefur haft mikil áhrif á er kynlíf orðið að algengum gjaldmiðli og er það notað í skiptum fyrir mat, peninga, húsaskjól - og jafnvel fyrir menntun.
Vopnuð átök mynda aðstæður þar sem fólk er sérstaklega varnarlaust gagnvart alnæmi. Af þeim 25 löndum þar sem hlutfall barna sem eru munaðarlaus vegna alnæmis er hvað hæst, hefur um þriðjungur þeirra átt í átökum á undanförnum árum. Langur aðskilnaður frá fjölskyldu, aukið kynferðislegt og líkamlegt ofbeldi, tilneyddur flutningur fólks, niðurbrot heilbrigðis- og menntakerfa og fjárhagslegur skortur setur fólk, þó aðallega konur og börn, í meiri hættu gagnvart sýkingu. Nauðgun er velþekkt í stríði. Konum og börnum er oft sýnt kynferðislegt ofbeldi í þéttbýlum og óöruggum flóttamannabúðum. Í Rúanda voru 2.000 konur, mörgum sem hafði verið nauðgað, alnæmisprófaðar á 5 ára tímabili eftir stríðið 1994. Af þessum 2.000 konum voru 80% þeirra HIV-jákvæðar. Margar þeirra höfðu aldrei stundað kynlíf fyrir stríð.
