{"componentChunkName":"component---src-components-templates-news-page-news-page-js","path":"/20-milljonir-barna-i-21-landi-ordid-fyrir-stafraenni-kynferdislegri-misnotkun-og-ofbeldi","result":{"data":{"prismicPost":{"url":"/20-milljonir-barna-i-21-landi-ordid-fyrir-stafraenni-kynferdislegri-misnotkun-og-ofbeldi","uid":"20-milljonir-barna-i-21-landi-ordid-fyrir-stafraenni-kynferdislegri-misnotkun-og-ofbeldi","type":"post","prismicId":"apadXhEAACgAO_82","lang":"is","tags":[],"alternate_languages":[],"data":{"override_default_image":{"url":null},"seo_properties":[{"type":null,"value":null}],"post_type":null,"breadcrumbs":[{"parent_page":{"url":"","document":null}}],"date":"2026-09-03T09:47:00+0000","category":"Almennt","feature_image":{"url":"https://images.prismic.io/uniceficeland/bPnBNaFrho5AykrL_UNI698633.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=0%2C243%2C3565%2C1689&w=2322&h=1100","thumbnails":{"cardpic":{"url":"https://images.prismic.io/uniceficeland/bPnBNaFrho5AykrL_UNI698633.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=96%2C0%2C3386%2C2372&w=668&h=468"},"smaller":{"url":"https://images.prismic.io/uniceficeland/bPnBNaFrho5AykrL_UNI698633.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=685%2C0%2C1484%2C2372&w=334&h=534"}}},"excerpt":{"text":"Meira en helmingur tilvika átti sér stað á samfélagsmiðlum; innan við eitt prósent allra tilvika var tilkynnt til yfirvalda, samkvæmt nýrri skýrslu UNICEF með gögnum byggðum á upplýsingum frá 21 landi."},"page_title":{"text":"20 milljónir barna í 21 landi orðið fyrir stafrænni kynferðislegri misnotkun og ofbeldi"},"image_text":{"text":""},"embedded_media":{"embed_url":null},"body":[{"__typename":"PrismicPostBodyRichtext","id":"1d6c41fc-0a87-5d9a-baa3-989f57acedfc","slice_type":"richtext","primary":{"heading":{"text":""},"text":{"html":"<p>Talið er að um 20 milljónir barna á aldrinum 12–17 ára – nærri eitt af hverjum fimm – hafi orðið fyrir að minnsta kosti einni tegund kynferðislegrar misnotkunar eða ofbeldis með aðstoð stafrænnar tækni á einu ári í 21 landi, samkvæmt nýrri skýrslu sem UNICEF gaf út í dag.</p><p>Skýrslan <strong><em>Through Children&#39;s Eyes: How Digital Technologies Enable Child Sexual Abuse</em></strong> dregur saman frásagnir barna og umfangsmestu könnunargögn sem liggja fyrir á þessu sviði. Hún varar við útbreiddri þróun kynferðislegrar misnotkunar og misneytingar barna, bæði á netinu og utan þess, sem tæknin gerir kleift.</p><p><strong>Mörg þjást í hljóði</strong></p><p>Samkvæmt skýrslunni urðu meira en 15 milljónir barna fyrir óumbeðnu kynferðislegu efni, um 9 milljónir voru beðin um að taka þátt í kynferðislegum samræðum eða senda kynferðislegar myndir gegn vilja sínum og kynferðislegum myndum af um 4 milljónum barna var dreift án samþykkis þeirra. Raunverulegt umfang vandans er þó líklega mun meira þar sem börn greina ekki alltaf frá reynslu sinni.</p><p>„Skýrslan leiðir í ljós sársaukafullan veruleika. Meira en 20 milljónir barna í löndunum sem könnunin nær til hafa orðið fyrir óumbeðnu kynferðislegu efni eða kynferðislegri misnotkun á netinu, oft í þeim stafrænu rýmum þar sem þau læra, leika sér og eiga samskipti við vini sína,“ segir Catherine Russell, framkvæmdastjóri UNICEF. „Slík reynsla getur valdið mikilli vanlíðan og haft alvarleg áhrif á andlega líðan barna. Mörg þeirra þjást í hljóði og vita ekki hvert þau geta leitað eftir hjálp. Við megum ekki líta undan.“</p>"}}},{"__typename":"PrismicPostBodyImage","id":"3e69a1e7-b5a0-5a70-af82-1522c1db5022","primary":{"image_text":{"text":""},"image":{"url":"https://images.prismic.io/uniceficeland/9FFwZ609Y890VWDp_UNI698637.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=0%2C0%2C4062%2C2710&w=1616&h=1078","thumbnails":{"featuresize":{"url":"https://images.prismic.io/uniceficeland/9FFwZ609Y890VWDp_UNI698637.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=0%2C664%2C4073%2C1930&w=2322&h=1100"}}}},"slice_label":null,"slice_type":"image"},{"__typename":"PrismicPostBodyRichtext","id":"a3ecbf9f-3c66-50b4-96de-c92d197e5adb","slice_type":"richtext","primary":{"heading":{"text":""},"text":{"html":"<p><strong>Ofbeldið gerist á samfélagsmiðlum</strong></p><p>Samkvæmt niðurstöðunum áttu nærri 60 prósent tilvika sér stað á samfélagsmiðlum á borð við Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok og WhatsApp. Um 14 prósent tilvika áttu sér stað í netleikjum, þar sem eiginleikar, virkni og hönnun vettvanganna voru nýtt til að misnota traust barna. Í Svartfjallalandi tengdust meira en 80 prósent tilkynntra tilvika samfélagsmiðlum en í Kólumbíu tengdust þeir meira en helmingi tilvika.</p><p>Í þeim löndum sem könnunin náði til áttu 57 prósent tilvika var gerandinn einhver sem barnið þekkti fyrir, hvort heldur sem voru jafnaldrar, makar, vinir eða fjölskyldumeðlimir. Þetta gengur gegn þeirri hugmynd að kynferðislegt ofbeldi á netinu sé fyrst og fremst framið af ókunnugum. Á sama tíma kynntust 38 prósent barna gerandanum fyrst á netinu. Gögnin sýna meðal annars hvernig fölsuð aðgangsnotendanöfn og einkaskilaboð geta auðveldað gerendum að nálgast og misnota börn.</p><p>Kynferðisleg misnotkun og ofbeldi með aðstoð stafrænnar tækni getur haft alvarleg áhrif á andlega líðan barna, öryggiskennd þeirra og traust til annarra. Í viðtölum sem tekin voru við börn í tengslum við rannsóknina snerust frásagnir þeirra oft um ótta, skömm, ringulreið og einangrun. Mörg þeirra áttu erfitt með að skilja hvað hafði gerst eða hvert þau gætu leitað eftir hjálp.</p><p>„Ég vissi ekki hvernig ég ætti að bregðast við ... mér brá svo mikið,“ sagði ung kona frá Dóminíska lýðveldinu eftir að einkamyndum af henni hafði verið dreift án samþykkis hennar þegar hún var 14 ára. Annar þátttakandi í rannsókninni, sem hafði svipaða reynslu, sagðist hafa upplifað sig „eins og mest notuðustu, skítugustu og verstu manneskju í heimi.“</p><p><strong>Leggst þungt á börn og ungmenni</strong></p><p>Samkvæmt greiningunni voru börn sem höfðu orðið fyrir kynferðislegri misnotkun með aðstoð stafrænnar tækni fjórum sinnum líklegri til að greina frá sjálfsvígshugsunum eða sjálfsskaða og greindu jafnframt frá marktækt meiri kvíða. Í Mexíkó og Norður-Makedóníu var til dæmis meira en átta sinnum meiri hætta á sjálfsvígshugsunum eða sjálfsvígshegðun meðal barna sem höfðu orðið fyrir misnotkun. Í Pakistan var hættan á sjálfsskaða sjöfalt meiri.</p><p>Rúmlega 40 prósent tilvika stafrænnar kynferðislegrar misnotkunar var aldrei sagt frá og innan við eitt prósent var tilkynnt til viðeigandi yfirvalda. Algengasta ástæða þess að börn þögðu var sú að þau vissu ekki hvert þau ættu að leita eða hverjum þau ættu að segja frá. Í sumum löndum sem könnunin náði til var hlutfall þeirra sem sögðu engum frá enn hærra. Í Armeníu var til dæmis meira en helmingi tilvika aldrei sagt frá.</p><p>Niðurstöðurnar undirstrika brýna þörf fyrir aðgerðir stjórnvalda, tæknifyrirtækja og annarra hagsmunaaðila til að tryggja börnum betri vernd á stafrænum tímum. Í skýrslunni er kallað eftir tafarlausum aðgerðum til að:</p><ul><li><strong>Gera stafræna vettvanga öruggari frá grunni</strong>, meðal annars með öflugri persónuvernd fyrir börn, takmörkunum á óumbeðnum samskiptum fullorðinna við börn, öruggari meðmælakerfum og betri greiningu á og tilkynningum um misnotkun.</li><li><strong>Efla lög, reglur og ábyrgð</strong>, þannig að stjórnvöld hafi nauðsynleg tæki og úrræði til að bregðast við síbreytilegri birtingarmynd misnotkunar, þar á meðal kynferðislegri fjárkúgun og kynferðislegu efni sem búið er til með gervigreind.</li><li><strong>Byggja upp tilkynninga- og stuðningskerfi sem börn treysta</strong>, meðal annars með aukinni fjárfestingu í barnavernd, heilbrigðisþjónustu, réttarkerfi og félagsþjónustu.</li><li><strong>Færa ábyrgðina á vernd barna af börnunum sjálfum</strong>, þannig að fjölskyldur, skólar og samfélög bregðist við þegar börn segja frá með stuðningi og aðstoð og hjálpi þeim að leita sér öruggrar aðstoðar.</li><li><strong>Draga úr efnahagslegri viðkvæmni sem gerendur nýta sér</strong>, meðal annars með öflugri stuðningi við fjölskyldur og auknum tækifærum barna og ungmenna til menntunar og atvinnu.</li><li><strong>Bregðast við félagslegum og kynbundnum viðmiðum</strong> sem ýta undir kynvæðingu stúlkna og stuðla að fordómum gagnvart þeim sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi.</li></ul><p>„Við öll, þar á meðal stjórnvöld og tæknifyrirtæki, verðum að gera meira til að vernda börn á netinu,“ segir Catherine Russell að lokum.</p><p><strong><a target=\"_blank\" rel=\"noopener\" href=\"https://www.unicef.org/innocenti/reports/through-childrens-eyes\">Skýrsluna má nálgast í heild sinni hér.</a></strong></p>"}}}]},"loginpage":null}},"pageContext":{"language":"is","prismicId":"apadXhEAACgAO_82"}},"staticQueryHashes":["1216418271","2681192219","2999785817","675757224"]}